ANTWERPEN - (GVA) - In de raadscommissie donderdagavond antwoordden schepen van Erediensten Philip Heylen (CD&V) en bisschoppelijk vicaris Luc De Fleurquin op vragen over het bestemmingsplan voor de 69 Antwerpse kerken. Gezien de oplopende exploitatietekorten, willen de stad en het bisdom samen bekijken welke kerkgebouwen in aanmerking komen voor een nieuwe of een gedeelde bestemming. Dat laatste gebeurt bijvoorbeeld nu al in de Sint-Laurentiuskerk aan de Markgravelei, die ook wordt gebruikt door de orthodoxe gemeenschap. Om elk misverstand te voorkomen: aan de bestemming van die kerk verandert niets. En dat geldt uiteraard ook voor de vier monumentale Antwerpse kerken.
"De meeste kerken zullen hun bestemming behouden", weet schepen Heylen nu al. "Voor een beperkt aantal gebouwen bespreken we met het bisdom of er alternatieve mogelijkheden zijn. Dat gesprek verloopt in grote eensgezindheid."
Vlaams Belang (VB) volgt de evolutie van het plan met argusogen. "Onze kerken mogen niet in moskeeën veranderen", stelt Filip Dewinter. "En ze mogen ook niet worden gebruikt voor platte commercie. Een boekhandel zou misschien nog kunnen, maar een café zeker niet."
Voor sp.a-fractieleider Jo Vermeulen kan dat wél. "Ik heb in Engeland eens een ontwijde kerk gezien die was tot een prachtige taverne omgetoverd", zei hij. "Ik pleit voor creativiteit. Waarom zou een ontwijde kerk geen lofts kunnen herbergen of een mix van activiteiten?"
Alle raadsleden zijn het erover eens dat het bestemmingsplan moet worden aangepakt met groot respect voor het cultureel erfgoed, de religieuze identiteit en de persoonlijke emoties die voor de meeste Antwerpenaren aan de kerken zijn verbonden. "Voor ontwijding komen hooguit enkele kerken in aanmerking. En die beslissing komt exclusief aan het bisdom toe", zei Philip Heylen.
VB-raadslid Bob Hulstaert wilde weten in welke mate het bisdom financieel onder druk is gezet door het stadsbestuur. Vicaris De Fleurquin onderstreepte: "Dit is een samenwerkingsverband, waarvoor het initiatief is genomen door de stad. Maar we zijn het erover eens dat niet alleen de financiële kant van de zaak mag doorwegen."
Over mogelijk nieuwe bestemmingen zei de vicaris: "Heel belangrijk is de grens van de desaffectatie, de ontwijding. Zodra een kerkgebouw niet langer bestemd is voor erediensten, worden de mogelijkheden groter. Een winkelcentrum in een kerk lijkt mij ondenkbaar, maar enige creativiteit moet kunnen. Waarom zouden we bijvoorbeeld niet één Antwerpse kerk transformeren tot een columbarium, een verzamelplaats van asurnen? En het ambtsgedeelte van sommige pastorieën kan naar de kerk worden verhuisd, zodat we de pastorie zelf op de markt kunnen brengen."
De toenemende exploitatietekorten maken de kerkbesturen afhankelijker van de stad:
ll 2003:496.241 euro
ll 2008:789.774 euro
ll 2013:1.015.194 euro